مؤلف مجهول
27
ظفرنامه خسروى ( شرح حكمروايى سيد امير نصر الله بهادر سلطان بن حيدر بر بخارا وسمرقند ، 1277 - 1242 ه . ق ) ( فارسى )
ميرزايف پاكنويس از روى آن . از جملهء دلايل اين خلاصه اينهايند : 1 . بعضى واژه و جملههايى كه در حاشيهء نسخهء 541 جاى داشتند ، در نسخهء 95 به متن وارد كرده شدهاند . 2 . گاهى اخبارى در حاشيهء نسخهء 95 موجودند كه در نسخهء ديگر عموما به نظر نمىرسند ؛ ظاهرا مؤلف آنها را به كتاب خود ، پس از كتابت ، افزوده است . 3 . بعضى از جملههاى طولانى كه در نسخهء 541 هستند ، در نسخهء 95 در شكل كوتاه آورده شدهاند ؛ مؤلف واژه و عبارههاى بر زياد [ بلند ] را اختصار كرده است ؛ « سياهنويس » 333 صفحه دارد ، اما پاكنويس متشكل از 315 صفحه مىباشد . 4 . هردو نسخه با يك دست و يك خط نوشته شده است . نسخهها از نگاه شكل و آرايش تفاوت دارند . چنانچه نسخهء 95 بادقت كامل انجام يافته است ، عنوانها با رنگ سرخ نوشته شدهاند ، خط خوانا و زيباست ؛ و اما در نسخهء 541 دقت صرف نشده است ، عناوين هم با رنگ سياه نوشته شده و گاهى با متن متصل آمدهاند . بعضى از برگها تا پايان پر شدهاند ؛ خط خوانا نيست ، واژه و تركيباتى نيز هستند كه خوانده نمىشوند . هيچيك از اين نسخهها نام كاتب را دربر ندارد ؛ اين حال بر نفع آن عقيده است كه هردو نسخه را متعلق به مؤلف مىداند . اينكه تاكنون نسخهاى ديگر از اين كتاب پيدا نشده است نيز آن عقيده را تأييد مىنمايد . مىتوان تخمين زد كه نويسنده نيّت داشته ، كتاب را پس از انجام ، به امير نصر الله پيشكش نمايد ، ولى موفق نشده است ؛ از آن پس وى مىخواسته كه پس از پاكنويس كردن ظفرنامهء خسروى ، آن را به يكى ديگر از شخصيتهاى مهم و يا شايد مظفر خان ( 1239 / 1860 - 1264 / 1885 ) ، جانشين امير مظفر ، ببخشد . بهطورى كه گفته شد ، نام مؤلف در جايى ذكر نشده است . يگانه سرچشمهاى كه از نويسنده حكايت مىكند ، اشارههاى خيرهايست كه در خود ظفرنامه خسروى به نظر